مفهوم انقلاب

مفهوم انقلاب
واژه Revolution در آغاز از جمله اصطلاحات علم اخترشناسی بوده که به معنای چرخش دورانی افلاک و بازگشت سیارگان به جای اول به کار می رفته است. امروزه این اصطلاح – که بیانگر دگرگونی شدید و ناگهانی است – در مورد مسائل گوناگونی مانند انقلاب صنعتی , انقلاب سیاسی , انقلاب اجتماعی , انقلاب فکری و انقلاب سبز به کار می رود.

انقلاب های معاصر یعنی پیدایش عصری نو در تاریخ کشورها , عصری که می تواند ارزش های مطلوب تجربه شده پیشین را با مفاهیمی همچون آزادی , استقلال و مانند آن همراه سازد . در حالی که در گذشته و از جمله در یونان باستان انقلاب صرفا به معنای تغییر حکومت بوده است. بر اساس پژوهش علمی ، در فاصله سال های 600 ق.م تا 146 ق.م ، 84 انقلاب در یونان باستان به وقوع پیوسته و براساس پژوهشی دیگر در فاصله 509 ق.م تا 476 م نیز رم باستان شاهد 170 انقلاب بوده است.

انقلاب اسلامی ایران در شمار انقلاب های اجتماعی یا بزرگ جای می گیرد ، زیرا از یک سو سبب تغییر در اساس و نوع حکومت گردید ، و از سوی دیگر به تحول در ایدئولوژی غالب و رسمی کشور و خط مشی های اجتماعی ، اقتصادی و سیاسی در ابعاد داخلی و خارجی انجامید.

در مورد انقلاب ، تعریفی واحد وجود ندارد ، اما وجود دو بعد عوامل و عناصر (ویژگی ها) در آن از هم قابل تفکیک است . با نگاهی دقیق به انقلاب های معاصر و تعریف های ارائه شده ، می توان گفت که یک انقلاب کامل ، دست کم دارای چهار عامل : 1- نارضایتی عمیق از وضع موجود 2- ظهور و گسترش ایدئولوژی های جدید جایگزین 3- گسترش روحیه انقلابی 4- رهبری و نهادهای بسیجی ، و سه عنصر ( ویژگی) : شرکت توده ها ( مردمی بودن ) 2- وجود عنصر خشونت 3- تغییر ساختارهای اجتماعی – سیاسی جامعه ، می باشد.